Nasz skarb z kranu, znana z jakości olsztyńska woda, towarzyszy nam nie tylko w codziennym życiu, wykorzystywana jest również do wzbogacania przestrzeni publicznej miasta m.in w fontannach, tzw. obiektach małej architektury; także w zdrojach ulicznych czy kurtynach wodnych podczas gorących letnich dni.

Fontanny są dekoracyjnym urządzeniem wodnym, w którym woda wyrzucana jest pod ciśnieniem w górę lub spływa do ozdobnego basenu. Sposób "rozprowadzenia" wody sprawia, iż rozróżnia się dwa zasadnicze typy fontann:

- fontanny europejskie, w których woda tryska ponad zbiornik, następnie wpada do niego i burzy lustro wody;

- fontanny arabskie, gdzie woda nigdy nie znajduje sie w powietrzu, ponieważ wypływa z otworów po elementach swojej konstrukcji.

Przestrzeń publiczna Olsztyna wzbogacona jest obecnie przez 12 fontann, mianowicie:

  • dwie fontanny w Parku Jakubowo - na dawnym Stawie Browarnym i tzw. "małą" przed Pomnikiem Bohaterom Walki o Wyzwolenie Narodowe i Społeczne Warmii i Mazur autorstwa Bolesława Marschalla z 1972 r.; obie fontanny zasilane są wodą z naturalnego zbiornika,
  • jedną na Rynku Starego Miasta,
  • dwie w Parku Podzamcze - to Symfonia Żurawi i Ryba z Dzieckiem,
  • fontanny w Parku Kusocińskiego, w Parku Centralnym oraz na Skwerze Nila przy ul.Wilczyńskiego,
  • kaskadę przy Ratuszu,
  • fontanny przy Pl. Solidarności, na plaży miejskiej przy ul. Jeziornej oraz przed Galerią Warmińską.
 
 
Fontanny w Parku Jakubowo, zasilane wodą z naturalnego zbiornika( fontanna przed obecnym pomnikiem, który zajął miejsce Pomnika Plebiscytowego powstała w 1928 r.)
 
Fontanna na Rynku Starego Miasta (2017)
 
Fontanna Symfonia Żurawi aut. Ryszarda Wachowskiego i Antoniego Szczypczyńskiego z 1967 r. (Park Podzamcze)
 
Fontanna Ryba z Dzieckiem aut. Balbiny Świtycz - Widackiej z 1959 r. (Park Podzamcze)
 
Fontanny w Parku Kusocińskiego, wybudowanym w latach 70.tych XX w.
 
 
Fontanna w Parku Centralnym (2014)
 
Fontanna przy Skwerze Nila przy ul. Wilczyńskiego(2017)
 
Kaskada pod Ratuszem (2011)
 
Fontanna na Pl. Solidarności (2012)
 
Fontanna na plaży miejskiej przy ul. Jeziornej (2014)
 
Kolorowe fontanny przed Galerią Warmińską ( 2014)
 

Dziesięć spośród 12.tu fontann zasilanych jest wodą z miejskiej sieci. Zarządzanie i administrowanie fontannami (oprócz tej przed Galerią Warmińską) należy do olsztyńskiego Zarządu Dróg Zieleni i Transportu.

Z przestrzeni miasta zniknęły dawne, zarówno przed- jak i powojenne fontanny ("Barbapapa"), których krótką historię przedstawimy w następnym materiale w czerwcu.

 

 

Źródło: materiały własne TMO

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  

Promieniowanie słoneczne, obok wiatru, wody, biomasy i ciepła wnętrza Ziemi (energii geotermalnej) jest jednym ze źródeł odnawialnej energii.

Źródła takiej energii są praktycznie niewyczerpalne, ponieważ ich zasoby uzupełniane są nieustannie w procesach naturalnych. Najłatwiej dostępne są zasoby energii promieniowania słonecznego i biomasy, podczas gdy dostępność energii geotermalnej, wiatru czy wody jest ograniczona. Cechą charakterystyczną źródeł odnawialnych jest również ich minimalny wpływ na środowisko naturalne.

Olsztyńskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji, dzięki finansowemu wsparciu z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego "Programu Operacyjnego Woj.Warmińsko-Mazurskiego na lata 2014-2020" wybudowało w 2017 r. na terenie swej siedziby przy ul. Oficerskiej farmę fotowoltaicznej . Uzyskiwana z tego żródła energia elektryczna przyczynia się do zwiększenia udziału odnawialnych żródeł energii w ogólnym bilansie energetycznym firmy i pokrywa ok. 30 % zapotrzebowania obiektu na energię.Głównym efektem ekologicznym jest wytworzenie rocznie 100 MWh energii ze żródeł odnawialnych

Farma fotowoltaiczna na terenie PWiK (1)

 

Instalacja składająca się z 480 modułów polikrystalicznych została zlokalizowana na działce o pow. 0,28 ha. Zainstalowany system w postaci ogniw fotowoltaicznych o łącznej mocy 120 kWp*, nachylonych względem podłoża pod kątem 35o, produkuje energię elektryczną w postaci prądu stałego, przekształcanego następnie na prąd zmienny o napięciu 400 V. Głównym efektem ekologicznym inwestycji jest wytwarzanie 100 MWh rocznie energii z tego odnawialnego żródła.

*kWp - moc ogniwa wyrażana w watach mocy szczytowej (ang.Watt Peak), oznaczona indeksem "p" za jednostką wat lub kilowat - Wp, kWp.

 

Farma fotowoltaiczna na terenie PWiK (2)

 

Energetyka słoneczna stanowi jedną z najbardziej obiecujących gałęzi odnawialnych żródeł energii. Do wykorzystania energii cieplnej służą kolektory słoneczne, natomiast ogniwa fotowoltaiczne są stosowane do bezpośredniej przemiany energii słonecznej w elektryczną. Jest to możliwe dzieki tzw. zjawisku fotoelektrycznemu - światło (promieniowanie elektromagnetyczne), działąjac na ciało stałe, wywołuje siłę elektromotoryczną, ta z kolei powoduje przepływ prądu w obwodzie elektrycznym. Urządzenia wykorzystujące ten proces to złącza półprzewodnikowe, nazywane ogniwami fotowoltaicznymi lub fotoogniwami.

Schemat budowy ogniwa fotowoltaicznego 

Schemat panelu fotowoltaicznego

 

Ogniwa, dla uzyskania użytecznego napięcia i wiekszej mocy, łaczone są w moduły (zwane panelami), pokrywane warstwą antyrefleksyjną, zapewniającą lepszą absorpcję promieniowania. Całość chroniona jest szybą; urządzenie oprawione jest w aluminiowe ramy.

Ogniwa fotowoltaiczne powszechnie zasilają mniejsze urzadzenia, takie jak kalkulatory, światła drogowe, także urządzenia należące do zaawansowanej techniki kosmicznej. Dzięki obniżce cen ogniw, coraz popularniejsze staje się inwestowanie w małe systemy fotowoltaiczne, wspomagające zasilanie m.in. w budynkach użyteczności publicznej.

 

Krótka historia ogniwa fotowoltaicznego

 

 

 

1767 - Szwajcar Horace de Saussure próbował ustalić przydatność światła słonecznego i generowanego przez nie ciepła za pomocą pudełka z drewna sosnowego z umieszczonymi wewnątrz 3.ma warstwami szkła, izolowanymi korkiem od obudowy (hot box); wewnątrz obserwował gromadzenie ciepła (hot space), co obecnie uznawane jest jako prototyp kolektora słonecznego

1839 - Edmond Becquerel, francuski fizykochemik, w wieku 19 lat eksperymentując w laboratorium ojca po raz pierwszy zaobserwował i zidentyfikował efekt fotoelektryczny, zwany również "efektem Becquerela"

1905 - Albert Einstein publikuje swoje 2 prace - o teorii względności i o teoretycznych podstawach efektu fotoelektrycznego ( Nagroda Nobla w 1921 r.)

1916 - Robert Millikan, amerykański fizyk przedstawił doświadczalne dowody na występowanie efektu / zjawiska fotoelektrycznego (Nagroda Nobla w 1923 r.)

1918 - Jan Czochralski, polski fizykochemik opracował, stosowaną do dziś metodę wytwarzania monokryształów krzemu

Lata 50.te XX w. - dalsze udoskonalanie metod produkcji monokryształów krzemu

Lata 80.te XX w. - gwałtowny rozwój fotowoltaiki (PV) dzięki propagowaniu tej technologii jako ekologicznego sposobu wytwarzania energii elektrycznej

XXI wiek - deszcz przyjacielem fotowoltaiki ?

 

 

Jednym z największych minusów odnawialnych źródeł energii jest ich uzależnienie od pogody. W pochmurny, deszczowy dzień ogniwa fotowoltaiczne wygenerują około 20 – 25% mniej prądu niż przeciętnie. Jedną z metod ograniczania zależności od pogody jest magazynowanie energii, tymczasem amerykańscy naukowcy zaproponowali zupełnie inne rozwiązanie - mianowicie ich hybrydowy panel fotowoltaiczny wyprodukuje elektryczność zarówno ze światła słonecznego, jak i deszczu.

Pomysł wykorzystania opadów do generacji energii pojawił się w 2016 r., gdy chińscy naukowcy opracowali technologię, która miała sprawdzić się w deszczowych regionach ich kraju. W tym celu pokryli wierzchnią stronę modułów fotowoltaicznych bardzo cienką warstwą grafenu.

Technologia natrafiła na typowe problemy, z którymi zmagają się prototypowe rozwiązania. W testach okazało się, że urządzenie jest w stanie pozyskać jedynie około 6% dostarczonej do niej energii. Mimo minimalnej grubości, grafen przesłaniał ogniwo fotowoltaiczne, obniżając efektywność pracy. Z tego powodu rozwiązanie zaproponowane przez chińskich naukowców okazało się całkowicie nieopłacalne ekonomicznie. Mimo to, technologia wzbudziła duże zainteresowanie w krajach, gdzie opady są codziennością.

Zamiast wykorzystywać grafen, naukowcy z USA opracowali dwie warstwy polimerowe, które mogą oddziaływać z pozytywnie naładowanymi jonami z deszczówki. Są one całkowicie przezroczyste, przez co ich wpływ na pracę samego ogniwa fotowoltaicznego jest znikomy.

Według twórców, ich wynalazek to duży krok w kierunku uniezależnienia fotowoltaiki od pogody. W krajach takich jak np. Wielka Brytania deszcz pada przez ponad 40% czasu; jeżeli technologia poprawi swoje parametry, może okazać się świetnym rozwiązaniem na kapryśną pogodę (www. interestingengineering.com).

Źródła: www.solarenergybase.com; www.soldar.pl; www.globenergia.pl; materiały własne TMO

 

 

 

 

 

 

NASZA KRONIKA

NASZA KRONIKA

Przez 50 lat naszej działalności zebrało się wiele ciekawych dokumentów. Chcesz zajrzeć w naszą przeszłość? Zapraszamy ! ;)

Adres
10-532 Olsztyn, Plac Konsulatu Polskiego 5
Telefon
Mail
zarzad@tmo.olsztyn.pl
Strona
http://tmo.olsztyn.pl